Geri
DHF191 - Türk Dili
Ders Öğretim Planı
Ders KoduDers AdıDers TürüYılYarıyılAKTS
DHF191Türk DiliZorunlu114.00
Dersin Seviyesi

Birinci Öğretim

Dersin Amacı

Bu dersin genel amacı; bireylere dinlediklerini ve okuduklarını incelik ve derinlikleriyle kavratmak; Türk dilinin zengin, köklü ve üretken bir dil olduğunu göstermek; dil sevgisi ve bilinci uyandırmak; okuma zevki ve alışkanlığı kazandırmak; Türk toplumunun temel değerlerini benimsetmek; kısaca bireylerin düşünme ve iletişim becerilerini geliştirmektir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

1. Aktaş, Şerif. Yazılı ve Sözlü Anlatım. Ankara: Akçağ, 2002. 2. Taşer, Suat. Örneklerle Konuşma Eğitimi. İstanbul: Papirüs Yay., 2000. Yardımcı Kitaplar: 1. Hepçilingirler, Feyza. Türkçe Off. İstanbul: Remzi Yay.,1999. 2. Kolcu, Ali İhsan. Cumhuriyet Edebiyatı-1:Şiir. Erzurum: Salkımsöğüt, 2008. 3. Kolcu, Ali İhsan. Cumhuriyet Edebiyatı-2:Hikaye ve Roman. Erzurum: Salkımsöğüt, 2009.

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Örgün Öğretim

Dersin İçeriği

Dilin tanımı. Dil ve iletişim, dil-düşünce-millet-edebiyat-kültür ilişkisi. Dilin türleri. Yeryüzündeki diller. Türkçe’nin dünya dilleri arasındaki yeri. Türk yazı dilinin tarihî gelişimi. Türkçe’nin bugünkü durumu ve yayılma alanları. Türkçe’nin ses, hece, kelime, cümle ve anlam bilgisi. Anlatım kavramı. Düşünceyi geliştirme yolları. Anlatım biçimleri. Okuma, dinleme, konuşma ve yazmanın genel özellikleri. Sözlü anlatım ve sözlü anlatım türleri. Yazılı anlatım ve yazılı anlatım türleri.

Staj Durumu

Yok

Öğrenme Çıktıları
1-Türk dilinin özelliklerini, işleyiş kurallarını sezip örneklerle açıklayabilmek;
2-Dilin işlevini, boyutlarını, dil-düşünce-kültür-toplum ilişkisini ifade edebilmek;
3-Duygularını, düşüncelerini, tasarladıklarını, izlenimlerini, gözlemlerini söz ve yazıyla doğru ve etkili bir şekilde anlatabilmek;
4-Bilimsel, sorgulayıcı, yorumlayıcı, yaratıcı ve yapıcı bir düşünce alışkanlığını geliştirebilmek;
5-Değerlerine sahip çıkan ve hoşgörülü; sorunlara çözüm önerileri getirebilen; bu konulardaki düşüncelerini sözlü ve yazılı olarak doğru ifade edebilen bireyler geliştirebilmek;
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1-Üniversitelerde Türk Dili dersinin okutulmasının amacı ve dersle ilgili temel kavramlar hakkında bilgi verilmesi. Dersin içeriği, önemi, çalışma teknikleri, kural ve gereklerinin açıklanması.Tanışma Sözlü anlatım Soru-Cevap
2-Dilin tanımının yapılması, dilin özellikleri ve doğuşu hakkında bilgi verilmesi.Sözlü anlatım Açıklama
3-Dil-düşünce-millet-edebiyat-kültür ilişkisinin açıklanması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
4-Dilin Türlerinin kavratılması. (Kültür dili, konuşma dili, yazı dili, ana dili, yaşayan dil, doğal dil, yapay dil, ağız, lehçe.)Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
5-Dil ve kültür, kültürü oluşturan unsurlar, kültürün özellikleri, kültür ve medeniyet, ve kültür çeşitlerinin ortaya konması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
6-Yeryüzündeki dillerin tanıtılması, dillerin sınıflandırılması, Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yerinin araştırılarak öğrenilmesi.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
7-Türk Dilinin tarihî dönemleri, Eski Türkçe ve Orta Türkçe dönemlerinin anlaşılması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
8-Dilbilgisinin bölümlerinin açıklanması. Türkçe’deki sesler ve sınıflandırılması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
9-Türk Dilinin tarihî dönemleri, Modern Türkçe Döneminin kavratılması. Türklerin kullandıkları alfabelerin tanıtılması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
10-Sesler, hece, ses değişmeleri ve ses uyumları hakkında bilgi verilmesi.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
11-Türkçe’nin biçimbirim özellikleri. Sözcükler, kök, gövde, taban, ekler ve eklerin sınıflandırılması. Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
12-Sözcük türleri hakkında bilgi verilmesi. (Ad, sıfat, zamir, fiil, bağlaç, ünlem, edat)Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
13-Türkçe’nin sözdizimi özelliklerinin açıklanması; cümlenin öğeleri, cümle türleri ve çözümlemeleri ile ilgili uygulamalar yapılması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
14-Türkçe’nin anlambilim özelliklerinin açıklanması. (Temel anlam, yan anlam, mecaz anlam, eşanlamlılık, karşıt anlamlılık, eşseslilik; anlam olayları: anlam daralması, anlam genişlemesi, anlam kayması, anlam kötüleşmesi, anlam iyileşmesi.)Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
15-Ara sınav
16-Genel olarak anlatım kavramı ve özelliklerinin kavratılması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
17-Sözlü ve yazılı anlatımda düşünce geliştirme yollarının açıklanması. (Tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, alıntılama vb gibi.)Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
18-Anlatım biçimlerinin örneklerle kavratılması. (Açıklayıcı anlatım, tartışmacı anlatım, öyküleyici anlatım, betimleyici anlatım.)Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
19-Nesnel-öznel, doğrudan-dolaylı, düz ve mecazlı anlatım.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
20-Dilin dört ana etkinliği olan okuma, dinleme, konuşma ve yazmanın temel özelliklerinin açıklanması ve türlerinin tartışılması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
21-Konuşma: Etkili ve güzel konuşmanın öneminin kavratılması, iyi bir konuşmacının özelliklerini benimsetilmesi.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
22-Konuşma çeşitleri: Konferans, panel, seminer, açık oturum, münazara gibi konuşma türlerinin örneklerle açıklanması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
23-Yazılı anlatım: Konu seçimi, konunun sınırlandırılması, ana ve yan düşüncelerin saptanması, planlama gibi yazma aşamaları üzerinde durulması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
24-Yazılı anlatım türleri-I: Makale, fıkra, eleştiri, deneme, söyleşi, röportaj, gezi, anı, biyografi, otobiyografi gibi, düşünce değeri olan türlerin örneklerle ortaya konması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
25-Yazılı anlatım türleri-II: Şiir, roman, hikâye, tiyatro gibi, sanat değeri olan yazılar hakkında bilgi verilmesi. Şiir türünün Türk edebiyatındaki gelişiminin açıklanmasıSözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
26-Cumhuriyet dönemi Türk şiirinden örneklerin çözümlenmesi. Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
27-Cumhuriyet dönemi Türk şiirinden örneklerin çözümlenmesi. Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
28-Hikâye türünün Türk edebiyatındaki gelişim çizgisi ve Cumhuriyet Dönemi Türk hikâyeciliğinin özelliklerinin açıklanması.Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
29-Cumhuriyet dönemi Türk hikâyelerinden seçilen örneklerin çözümlenmesi. Sözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
30-Ara sınav
31-Yazılı anlatım türleri-III: Özel yazışmalar ( Mektup, not, davetiye, kutlama yazıları, telgraf) ve resmî yazışmalar hakkında bilgi verilmesiSözlü anlatım Açıklama Soru-Cevap
32-Final Sınavı
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav2100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav212
Final Sınavı111
Derse Katılım284112
Uygulama/Pratik212
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)117

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi


PÇ1PÇ2PÇ3PÇ4PÇ5PÇ6PÇ7PÇ8PÇ9PÇ10
ÖÇ1
ÖÇ2
ÖÇ3
ÖÇ4
ÖÇ5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek